Zorgpersoneel verdient meer waardering

Alle tienduizend verpleegkundigen en verzorgenden van thuiszorgorganisatie Buurtzorg krijgen structureel een beter salaris. Directeur Jos de Blok zet ze per maart allemaal in een hogere schaal. Daarmee wil hij laten zien dat zorgmedewerkers een betere waardering verdienen. Hij hoopt dat andere zorgorganisaties zijn voorbeeld zullen volgen.

U heeft goed nieuws voor uw medewerkers.

We zijn nu een jaar bezig om dit mogelijk te maken. Het is een flinke kostenpost, dus het was een gepuzzel, maar het is ons gelukt om per maart bijna tienduizend mensen in een schaal hoger te plaatsen. We onderzoeken nog of het ook mogelijk is voor onze huishoudelijke verzorgenden, dat zijn er zo’n vijftienduizend.’

Om hoeveel geld gaat het?

‘Onze medewerkers gaan er gemiddeld meer dan 500 euro bruto per jaar op vooruit, een terechte beloning. In totaal kost het ons 5 à 6 miljoen euro. (Een verpleegkundige verdient nu in schaal 50 maximaal 3.818,87 euro bruto per maand, dat wordt in schaal 55 – de volgende stap – maximaal 4.286,78 bruto per maand, red.)

‘Er is al lange tijd discussie over de waardering van verpleegkundigen en verzorgenden. In de Kamer zijn verschillende moties daarover weggestemd, met als dieptepunt de wanvertoning dat de regeringspartijen wegliepen bij de stemming. Maar ik vind dat het werk voor deze mensen de afgelopen jaren echt zwaarder is geworden, zeker als je de corona-omstandigheden bekijkt. Mensen moeten zeer flexibel zijn, in de zomer is het fysiek zwaar om ingepakt je werk te doen, en continu moet je inspelen op collega’s en cliënten die in quarantaine moeten.’

‘Daarbij gaat de arbeidsmarktkrapte de zorg voor grote problemen stellen de komende jaren. Ik wil laten zien dat de zorg een aantrekkelijk en mooi vak is, maar dat de waardering ook voldoende is. Voor jongeren die in de zorg beginnen kan het best moeilijk zijn om rond te komen. (Het fulltime-startsalaris van een verzorgende ligt onder de 2.500 euro bruto, red.) Van alle startende zorgverleners heeft binnen drie jaar de helft de zorg alweer verlaten, dat heeft deels met het salaris te maken, zij kunnen op andere plekken meer verdienen.’

Waar haalt u dat geld vandaan? Zorgorganisaties klagen steen en been dat de tarieven van de zorgverzekeraars onvoldoende zijn.

‘Wij hebben een goede samenwerking met alle verzekeraars. Zij zien ook het arbeidsmarktprobleem, dus we krijgen redelijke tarieven. Maar om deze salarisstap te kunnen betalen, gaan we de zorg iets anders organiseren zodat er geld vrijkomt.

‘Wij hebben in het land een kleine duizend zelfsturende teams, die ook allemaal hun eigen bereikbaarheid ’s nachts regelen. Daarvoor worden ze natuurlijk gecompenseerd, dat gaat om een behoorlijk bedrag. Als we die bereikbaarheid meer regionaal kunnen organiseren, dalen die kosten.

‘En we willen het ziekteverzuim naar beneden hebben. De afgelopen jaren groeide dat naar 8 à 9 procent. Daarom krijgt nu iedereen een gezondheidsbudget en zeggen we tegen onze medewerkers: ‘Ga nou eens een paar keer per jaar na hoe je voor jezelf zo fit en gezond mogelijk kunt blijven en gebruik daar dat budget voor.’ We verwachten dat daarmee het ziekteverzuim zal dalen, en dus de productiviteit per medewerker zal stijgen.’

Is de salarisverhoging niet gewoon een manier om medewerkers bij uw collega-zorgorganisaties weg te kopen? Juist de arbeidsmarktproblemen in de zorg vragen om een gezamenlijke aanpak, zeggen experts.

‘Vandaar ook mijn oproep, anderhalve maand geleden al: laten we dit gezamenlijk doen. Het is absoluut niet mijn bedoeling concurrerend te worden, ik weet van veel collega’s dat zij een loonsverhoging ook terecht vinden. Een aantal hebben al informeel geïnformeerd hoe wij dat financieren.

‘Nu er een nieuw kabinet aantreedt moeten we het goede voorbeeld geven. Van Conny Helder (de nieuwe minister van langdurige zorg en tot voor kort zorgbestuurder bij een ouderenzorgorganisatie, red.) weet ik dat zij ook vindt dat er meer waardering moet komen. Ze is nu in de positie om er iets aan te doen.’

Tegelijkertijd laat u zien dat de overheid blijkbaar helemaal niet nodig is om salarisverhoging te kunnen bieden.

‘Uit de huidige bekostiging zal dat niet overal even makkelijk zijn. Wij zijn Buurtzorg begonnen uit de gedachte dat zorggeld niet aan de goede dingen werd besteed. Wij hebben geen managementstructuur (Buurtzorg werkt met zelfsturende teams,red.), dus dan houd je geld over.

‘Dit is dus ook een oproep om de zorg anders te organiseren, zodat de aandacht zich meer richt op de zorgprofessionals. De zorg wordt nu bevolkt met bestuurders en managementfuncties waarvan ik me afvraag of ze bijdragen aan de kwaliteit van zorg. Mijn wens is dat de positie van zorgverleners sterker wordt. Met een goede opleiding en ruimte om naar eigen inzicht te handelen. Als we de bureaucratie zoveel mogelijk beperken, houden we tijd en geld over voor zinnige dingen.’

Reactie V&VN, de beroepsvereniging van verzorgenden en verpleegkundigen:
‘Dit is een goede en terechte beslissing van Buurtzorg. Jos de Blok laat zien: willen is kunnen. We roepen andere werkgevers in de zorg op zijn voorbeeld zo snel mogelijk te volgen. Snel aan de slag.
‘Forse structurele investeringen in het salaris, opleidingsmogelijkheden en het loopbaanperspectief van verpleegkundigen en verzorgenden blijven keihard nodig. Maar hoe teleurstellend het Regeerakkoord op dat punt ook is, De Blok laat zien dat er nu al wel degelijk iets mogelijk is.’
Actiz, branchevereniging van de werkgevers in de ouderenzorg, kan pas dinsdag met een reactie komen.