Verhuurderheffing en jubelton afgeschaft: tien woonafspraken uit het regeerakkoord

Het nieuw te vormen kabinet krijgt een minister van Volkshuisvesting, de verhuurderheffing wordt afgeschaft vanaf 2023 en de ambitie voor woningbouw gaat met 100.000 nieuwbouwhuizen per jaar fors omhoog.

Kwesties over de wooncrisis waar al jaren over wordt gesteggeld in de coalitie komen in beweging, blijkt uit het vandaag gepresenteerde regeerakkoord. Samenvattend gaat de coalitie proberen starters meer kansen te geven op de woningmarkt en huurders beter proberen te beschermen. Harde afspraken over het verder afbouwen van de hypotheekrenteaftrek en het belasten van beleggers op de woningmarkt ontbreken in het akkoord.

De 10 belangrijkste afspraken op een rij

1. De verhuurderheffing wordt vanaf 2023 afgeschaft. Dat is een soort crisisbelasting die in 2013 is ingevoerd en alleen wordt betaald door woningcorporaties. De VVD heeft de laatste jaren dwars gelegen om deze belasting op sociale huurwoningen af te schaffen, al werd er wel korting gegeven. Het gaat om zo’n 1,7 miljard euro per jaar. Met dat geld willen corporaties betaalbare huizen bouwen en verduurzamen.

In een eerdere versie van dit artikel stond dat de verhuurderheffing wordt afgebouwd in enkele jaren. Dat blijkt een vergissing.

2. De woningbouwambitie gaat omhoog van 75.000 naar 100.000 huizen per jaar. Bijna alle partijen lieten in hun verkiezingsprogramma’s al weten deze ambitie van 1 miljoen extra woningen tot 2030 te onderstrepen. De minister van Volkshuisvesting & Ruimtelijke Ordening gaat gemeenten en provincies ondersteunen. Nu ligt de verantwoordelijkheid nog bij Binnenlandse Zaken. Er wordt 7,5 miljard euro extra geïnvesteerd in infrastructuur naar nieuwbouwwijken.

3. Twee op de drie nieuwbouwwoningen moeten betaalbare huurwoningen worden (waarschijnlijk tot 1000 euro huur per maand) of koophuizen tot NHG-grens 355.000 euro. Dat is in ieder geval het streven, zo formuleren de coalitiepartners VVD, D66, CDA en CU het.

4. Middenhuurwoningen krijgen ‘een vorm van’ huurprijsbescherming. Meestal wordt daarmee bedoeld huizen met een huur tussen de 750 en 1000 euro, maar in het regeerakkoord staat dat niet expliciet zo. Er wordt niet gekozen om de sociale huurgrens te verhogen, dus de Woonbond is gereserveerd over deze stap. ,,We moeten de uitwerking nog zien”, stelt een woordvoerder.

5. Alle toeslagen moeten uiteindelijk op de schop, dus ook de huurtoeslag. Huurders met een laag inkomen worden dan waarschijnlijk op een andere manier gecompenseerd, maar hoe is nog niet duidelijk. De maximale huurgrens voor huurtoeslag wordt afgeschaft. De sociale huur voor mensen met een lager inkomen gaat op termijn omlaag, voor mensen met een hoog inkomen juist omhoog. Opvallend: in 2024 worden de sociale huren bevroren.

6. De jubelton wordt afgeschaft. Dat is een belastingvrije schenking tot 100.000 euro die jonge woningzoekenden bijvoorbeeld van hun ouders kunnen ontvangen voor de aankoop van een huis. Woningzoekenden met rijke ouders hebben hierdoor een grote voorsprong op de koopmarkt en waarschijnlijk drijft het de prijzen op.

7. Voor huizenkopers wordt de actuele stand van de studieschuld bepalend voor de maximale hypotheek. Nu is dat nog de oorspronkelijke studieschuld, al maken banken soms een uitzondering. Het geeft sommige koopstarters de gelegenheid meer geld te lenen voor de aankoop van een huis. De kritiek bij dergelijke maatregelen is vaak dat ze prijsopdrijvend zijn, maar in dit geval mogelijk wel eerlijker omdat schuld aflossen loont. Je mag de komende jaren nog steeds 100 procent van de waarde van de woning lenen.

8. Starters worden geholpen bij de aankoop van een huis middels een nieuwe vorm van een premie A-woning. De overheid kan dan helpen met de financiering. Ook hierbij ligt prijsopdrijving op de loer, dus in het regeerakkoord staat al nadrukkelijk dat dat voorkomen moet worden.

9. Huurders van een corporatiewoning worden aangemoedigd hun woning ‘onder voorwaarden’ te kopen. Daarmee zouden betaalbare huurwoningen aan de voorraad worden onttrokken, maar krijgen huurders wel een kans op de koopmarkt.

10. Er komt een meldplicht, registratieplicht of verhuurdervergunning, zodat gemeenten malafide verhuurders beter kunnen aanpakken. Vaste huurcontracten worden weer de norm. Nu durven huurders vaak niet te klagen over de huurprijs of gebreken omdat ze bang zijn dat hun tijdelijke contract niet wordt verlengd.

In het regeerakkoord is verder aandacht voor fabriekswoningen, tijdelijke woningen voor spoedzoekers, arbeidsmigranten en daklozen. Alternatieve woonvormen zoals wooncoöperaties moeten worden gestimuleerd. Veel van de taal uit de Actieagenda Wonen is overgenomen, een document dat afgelopen jaar is geschreven door verenigingen en bouwpartijen. Zo wordt bij woningbouw gehamerd op natuurinclusief en klimaatbestendig bouwen. Ook het belang van circulaire woningen, oftewel huizen die je deels kunt recyclen, wordt onderschreven. Innovatie zou moeten worden gestimuleerd.