Meer dan honderd flats in Nederland mogelijk brandgevaarlijk

Drie jaar na de brand in de Grenfell-toren in Londen is nog altijd onduidelijk hoe het staat met het brandgevaar van hoogbouwpanden met gevelbekleding in Nederland. Van de vijftig grootste gemeenten heeft nog maar iets meer dan de helft een inventarisatie gemaakt van flats die mogelijk brandonveilig zijn. Daarbij zijn tot dusver 114 risicopanden opgespoord. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

Bij de brand in de Londense Grenfell toren in juni 2017 kwamen zeker tachtig bewoners om het leven. De brand kon zich snel verspreiden omdat de gevelbeplating aan de buitenkant van de toren brandbaar bleek. Snel na de Grenfell brand waarschuwden deskundigen dat vergelijkbare gevelbeplating ook bij hoge gebouwen in Nederland is toegepast.

In november 2018 vroeg minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren alle gemeenten om een inventarisatie te maken van mogelijke risicopanden. Dat onderzoek moest ‘zo spoedig mogelijk’ worden uitgevoerd, waar nodig moesten maatregelen worden getroffen.

Ruim anderhalf jaar na dato hebben van de vijftig grootste gemeenten in Nederland slechts 28 die inventarisatie afgerond. Achttien gemeenten zijn nog bezig, de rest is er nog niet aan begonnen of kon geen informatie geven. Onder gemeenten die nog bezig zijn, zitten steden als Amsterdam, Den Haag en Utrecht. Dat blijkt uit een enquête die de Volkskrant heeft uitgezet onder de vijftig grootste gemeenten.

Wico Ankersmit, directeur van de vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland, is verrast door de trage reactie van gemeenten. ‘Die moeten daarvoor op hun donder krijgen.’ Ankersmit verwacht dat de risico’s in de praktijk wel mee zullen vallen. ‘Maar dat weet je pas als je geïnventariseerd hebt.’ Ankersmit schrikt niet van het getal van 114 risicopanden dat tot nu toe in kaart is gebracht. ‘Ik had er een paar honderd verwacht.’ Maar, benadrukt hij: ‘Dat is nog geen Grenfell materiaal. Daar was veel meer aan de hand.’ Gebouwen die het predicaat risicopand hebben gekregen worden nader onderzocht om te zien of er aanvullende brandveiligheidsmaatregelen nodig zijn.

Bij risicopanden gaat het om gebouwen met gevelbeplating van vijf verdiepingen en hoger met kwetsbare bewoners (ouderen, zieken) of gebouwen van zeven etages waar geslapen wordt, zoals hotels. Dat maakt het extra wrang, vindt SP-Tweede Kamerlid Sandra Beckerman, die al jaren aandacht vraagt voor dit onderwerp. ‘De helft van de slachtoffers bij branden zijn 65-plussers.’ Beckerman vindt de resultaten van de enquête schokkend. ‘Ik wil geen paniek zaaien, maar de urgentie moet echt omhoog. Anders gaan we van incident naar incident. Iedereen verschuilt zich nu achter elkaar.’

Dat gemeenten zo traag reageren is jammer, vindt ook Ira Helsloot, hoogleraar Besturen van Veiligheid aan de Radboud universiteit Nijmegen. ‘Gemeenten moeten daar aandacht voor hebben, want het kan een serieus risico zijn. En als je niet kijkt, weet je niks.’ Dat is niet alleen hun schuld, benadrukt hij. Volgens Helsloot heeft de minister de kwestie van de brandbare gevelbekleding te gemakkelijk op het bordje van gemeenten gelegd. Bovendien duurde het na de Grenfellbrand nog een jaar voor er een ‘risicotool’ beschikbaar kwam om potentiële gevaren te inventariseren. ‘Dat is niet handig georganiseerd.’