Martin van Rijn: ‘Volkshuisvesting gaat over mensen, niet over stenen’

De nood is hoog. Op dit moment zijn er al zo’n 300.000 woningen te weinig. Dus, hoe lossen we de woningnood op en wat kunnen de corporaties doen? Martin van Rijn was op dinsdag 15 februari te gast bij de NieuwsBV, op NPO Radio 1. Van Rijn: ‘De opgave is groot. Iedereen kent wel iemand die een woning zoekt. En naast de nieuwbouwopgave moeten we onze bestaande woningen verduurzamen, willen we werken aan leefbare wijken en willen we er tegelijk voor zorgen dat de huren betaalbaar blijven.’

‘De huren dreigen omhoog te gaan’, stelt presentatrice Willemijn Veenhoven. ‘Is dat een goed plan?’
Van Rijn: ‘Dat geeft een dubbel gevoel. Corporaties willen betaalbare huren, voor iedereen. Tegelijk hebben we ook het geld nodig om te kunnen investeren, voor de huidige bewoners én voor toekomstige bewoners.’

De huren zijn gekoppeld aan de inflatiecijfers. Wat betekent dat voor de huren in de toekomst?
‘Wij gaan uit van 2,3% als maximale huurstijging. Dat is veel gematigder dan de huidige inflatie, want die schommelt rond de 6%.’

Vier doelstellingen

Corporaties hebben vier doelstellingen: voldoende woningen, leefbaarheid, verduurzaming en betaalbaarheid. Zijn al deze doelen wel haalbaar?
‘Elk van deze doelen is even belangrijk. Je kan niet zeggen, deze wel en deze niet. Er moeten woningen bij, want er is een tekort. De oudere woningen moeten verduurzaamd. We moeten blijven werken aan duurzame wijken en tegelijk moeten we zorgen voor betaalbare woningen. En daarnaast moeten we nog meer doen, zoals het huisvesten van diverse aandachtsgroepen. Het moet, dus het kan.’

Volgens het Nibud hebben steeds meer mensen moeite om de vaste lasten te betalen. Kunnen mensen de verduurzaming dan wel betalen?
Van Rijn: ‘Corporaties willen de lasten zo laag mogelijk houden. Dat geldt ook voor de kosten van verduurzaming.’

Corporaties verduurzamen, maar slopen ook woningen. Huidige bewoners voelen zich soms uit hun huis gejaagd door corporaties en worden niet gehoord. Wat vindt u daarvan?
‘De emotie is duidelijk. Zeker wanneer je ergens al lang woont, dan wil je er blijven wonen. Sloop is dan heel ingrijpend. Corporaties worstelen hier elke dag mee. Voor de huidige bewoners én voor toekomstige bewoners. Corporaties overleggen altijd met de bewoners over dergelijke ingrijpende maatregelen. Echter, je kan het niet altijd iedereen naar de zin maken. Zo’n casus laat wel zien waar het écht om gaat, zoals Hugo de Jonge bij zijn aantreden als Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening ook zei: Volkshuisvesting gaat over mensen, níet over stenen.’

Nieuwe minister

Bent u blij met Hugo de Jonge als nieuwe minister?
‘Zeker! Hij bestormt het veld. Gisteren heeft hij de Kamer een brief gestuurd met daarin zijn plannen op hoofdlijnen. Daarin staat ook dat we de komende tien jaar een miljoen woningen gaan bijbouwen, waarvan één derde betaalbare woningen. Of dat haalbaar is? Willen is kunnen. Corporaties hebben al jarenlang ervaring met het bouwen van woningen. Wel moeten we nadenken over voldoende locaties, voldoende harde plannen en investeringsruimte voor corporaties. Dat kunnen we niet alleen, daarvoor moeten we samenwerken met onder andere de gemeenten.’

Geld is geen probleem, maar nu hoor ik geregeld dat met name de traagheid van sommige procedures de bottleneck is.
‘Dat klopt. Ook hier is het balanceren. Je wilt bij grote bouwontwikkelingen inspraak van zoveel mogelijk mensen. Echter, dat haalt wel de snelheid uit de processen. Ook zullen we bijvoorbeeld met gemeenten om tafel moeten om te kijken wat er sneller kan. Kijk naar ontwikkelingen zoals flexibel bouwen en modulair bouwen. Wat werkt in gemeente A kan ook werken in gemeente B. Daarnaast denk ik dat we meer moeten plannen. Een deel van de plannen sneuvelt altijd. Wanneer je vooraf meer programmeert, laten we zeggen tot 150%, dan kan een deel van de plannen sneuvelen maar worden nog steeds de kwantitatieve doelen behaald.’

Samenwerken

‘Dit zijn onze plannen, maar we gaan er niet alleen over. Door samen te werken met ontwikkelaars, met gemeenten en met regie vanuit het Rijk kunnen we de doelen halen. In maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Ik roep de mensen op om te kiezen voor wonen. Kijk naar de lokale woningmarkt en de plannen van de gemeenten. Is het niet voor jezelf, dan voor de generatie na ons. Kies voor wonen!’