Ziekenhuizen zijn klaar met corona-frustratie: ‘Applaus in het voorjaar, nu een grote mond’

‘Je flikt het niet om mijn behandeling uit te stellen’. Dergelijke intimiderende geluiden zijn voor verpleegkundige Herma Staal van ziekenhuis St Jansdal in Harderwijk inmiddels dagelijkse kost. ,,En dat is dan nog een nette reactie’’, verzucht de assistent polikliniek anesthesie en pijnbestrijding.

Ze staat niet alleen. Ook haar collega’s en personeel bij Isala in Zwolle en het Deventer Ziekenhuis worden steeds vaker geconfronteerd met gefrustreerde patiënten. Die agressie heeft vooral te maken met de beperkingen door de coronamaatregelen.

Staal is het gezicht van de campagne die haar ziekenhuis net is begonnen tegen toenemende agressie door de coronamaatregelen. Onder meer door de hashtag #datkunjenietmaken vraagt het ziekenhuis via social media begrip voor de maatregelen voor een coronaveilig ziekenhuis.

Als ik na een werkdag naar huis ga, spoken de reacties door mijn hoofd. Het raakt je hoe dan ook tóch

Staal maakt zich samen met haar collega’s grote zorgen over de verbale agressie die zij en haar collega’s in toenemende mate te verduren krijgen. ,,We zijn best wel iets gewend, voorheen werden we ook wel eens agressief bejegend. Maar momenteel rijst het de pan uit. Sommige dagen niet één of twee boze, intimiderende telefoontjes, maar een veelvoud daarvan.”

– Herma Staal, verpleegkundige

,,Ze proberen ons persoonlijk verantwoordelijk te houden voor het uitstellen van een behandeling of operatie. Dan probeer ik rustig uit te leggen dat ik daar ook niets aan kan doen. Bij de een werkt dat wel, een ander is niet voor rede vatbaar. Als ik na een werkdag naar huis ga, spoken de reacties door mijn hoofd. Het raakt je hoe dan ook tóch.”

De verpleegkundige snapt dat de huidige tijd voor iedereen lastig is, zeker als je patiënt bent. ,,Sommige mensen zijn wanhopig. In de eerste golf was er nog veel begrip, maar als een behandeling nu weer moet worden uitgesteld, is dat lastig. Die frustraties begrijp ik, maar we leven nu in een bizarre tijd.”

Lood in de schoenen

Staal, die nu tien jaar bij St Jansdal werkt, zegt altijd met veel plezier naar haar werk te gaan, maar deze periode heeft ze de ene dag meer zin dan de andere. Met name door verbale agressie en intimidatie. ,,We zijn al hartstikke druk, dan komt dat er ook nog bij. Er zijn collega’s die met lood in de schoenen naar het werk gaan.”

Ze merkt dat het soms lastig is professioneel te blijven. ,,Ik doe het wel, maar het kost energie. Als je rustig probeert uit te leggen waarom het zo is, wordt dat soms als kil ervaren. Je gaat met de mensen mee tot een bepaalde hoogte, maar we moeten ook duidelijk zijn.”

Vangnet

Volgens de verpleegkundige biedt St Jansdal genoeg mogelijkheden voor een luisterend oor voor werknemers die het mentaal zwaar hebben. ,,Gelukkig is er dat vangnet. Vaak is het al fijn je verhaal met collega’s te delen. Niet alleen de mensen aan de telefoon of aan de balie, vrijwel iedereen bij ons krijgt ermee te maken. Discussies op de werkvloer omdat mensen weigeren een mondkapje om te doen, omdat ze dat onzin vinden. Of meerdere begeleiders van een patiënt die niet allemaal mee in de wachtkamer mogen.”

St Jansdal-woordvoerder Anne Plette is bezorgd over de toenemende agressie: ,,Het is schrijnend, in het voorjaar kregen we applaus, nu een grote mond. Wij vinden dit niet acceptabel. Wij snappen de frustraties, maar begrijpen niet dat deze op onze zorgverleners wordt afgereageerd. Het is een moeilijke tijd, ook voor zorgverleners.”

Afgesnauwd

Het Deventer Ziekenhuis herkent het beeld. Woordvoerder Karin Gerritsen: ,,Ik heb geen cijfers van incidenten, maar wij herkennen dit ook. Mensen lijken een korter lontje te hebben en reageren vaker onaardig, gefrustreerd of zelfs agressief. Vooral aan de telefoon en aan de balies.”

,,We doen ons best het voor iedereen zo goed mogelijk te doen, dan is het heel vervelend als je daar als baliemedewerker of telefonist om wordt afgesnauwd. Helaas zijn er steeds meer collega’s die hier last van hebben en de stress ervan voelen.”

Gerritsen noemt de campagne, gestart door het Jeroen Bosch Ziekenhuis, een goed initiatief. ,,We kijken hoe we met communicatie zo goed mogelijk kunnen bijdragen aan bewustwording, begrip en eventuele gedragsverandering. We kunnen ons in elk geval goed vinden in het doel en de noodzaak van deze campagne. Maar we kijken nog of wij daar met dezelfde # bij aanhaken. Of dat wij daarin zelf campagnematig iets opzetten.”

Eén begeleider

Ook in het Isala ziekenhuis in Zwolle is sprake van een toename van verbaal geweld en wordt de link gelegd met de coronamaatregelen. Vooral het strengere bezoekersbeleid en de triage aan de deur vallen niet altijd even goed. Woordvoerder Gerben Hart: ,,We vragen mensen zo veel mogelijk alleen te komen. We snappen heel goed dat dat soms lastig en onprettig is. Maar door onze maatregelen kunnen we veilige zorg blijven garanderen.”

Verpleegkundigen Rensje Brand en Matthijs IJsselsteijn beklaagden zich er onlangs op het Instagramaccount van het ziekenhuis nog over dat niet alle bezoekers zich houden aan de bezoekregels op hun afdeling chirurgie. ,,De ene keer als je iemand aanspreekt luistert diegene. De andere keer moet je echt in discussie en is er veel weerstand”, zegt Brand.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Verpleegkundigen Rensje Brand en Matthijs IJsselstijn werken op de afdeling Chirurgie. Sinds de corona-epidemie is bezoek op de afdeling welkom van 18.00 tot 20.00 uur en dan één persoon tegelijk. Rensje: Niet iedereen houdt zich eraan, terwijl wij mensen in de triagetent, via posters en op de website daar wel over informeren. De ene keer als je iemand aanspreekt, luistert diegene. De andere keer moet je echt in discussie en is er veel weerstand.’ Matthijs: ‘Dan ben je eigenlijk politieagent in plaats van verpleegkundige en dat willen wij liever niet’. Rensje: Hoe meer weerstand er is, hoe lastiger ik het vind om de volgende keer weer het gesprek aan te gaan. Natuurlijk snappen wij best dat het soms lastig is. En als het heel slecht gaat met een patiënt zijn er zeker uitzonderingen mogelijk.’ Matthijs: ‘Je bent welkom in Isala tijdens bezoekuur maar alsjeblieft kom alleen en houd je aan de bezoektijden. Met elkaar moeten wij deze tijd door zien te komen.’ #alleensamen #maatregelen #corona

Een bericht gedeeld door Isala (@isalaziekenhuis) op

IJsselsteijn zegt dat je dan ,,eigenlijk politieagent bent in plaats van verpleegkundige en dat willen wij liever niet.” Ze hebben er begrip voor dat het soms lastig is. ,,Als het slecht gaat met een patiënt zijn er uitzonderingen mogelijk.”

Het ziekenhuis in Zwolle traint al langere tijd het personeel hoe om te gaan met agressie door patiënten en bezoekers. De huidige stijging van het verbale geweld geeft geen aanleiding voor meer beveiliging. Ook doet het ziekenhuis vooralsnog niet mee aan de campagne #datkunjenietmaken.

Veel begrip

Bij Gelre ziekenhuizen in Apeldoorn en Deventer lijkt het iets rustiger. Woordvoerder Dianne Alewijnse: ,,We krijgen veel begrip van patiënten van wie we de zorg moeten uitstellen, dus wij hebben nog geen aanleiding ons bij de campagne aan te sluiten.”

,,Toch merken we dat patiënten en bezoekers ongeruster worden. We vinden het belangrijk te benadrukken dat de acute zorg en oncologische zorg in Gelre altijd doorgaat. Het is ook veilig om Gelre ziekenhuizen te bezoeken.”

Ook in het Saxenburgh Medisch Centrum in Hardenberg gaat het er over het algemeen ,,gemoedelijk aan toe”, zegt woordvoerder Greetje Leuninge, die daarbij een link legt met de volksaard in de regio. Het ziekenhuis krijgt ook vragen over de bezoekregeling en het dragen van een mondmasker. Vaak is dat laatste een kwestie van gewenning, zegt Leuninge.

Begrip

,,Gelukkig”, zegt Herma Staal, zijn er genoeg patiënten die wel begrip tonen voor de maatregelen. ,,De meerderheid snapt de maatregelen in ons ziekenhuis. Maar dat de agressie toeneemt, baart ons zorgen. Hopelijk draagt de campagne wat bij tot meer begrip.”

Cijfers

– In Gelre ziekenhuizen lagen vrijdag 23 oktober 2020 om 9.30 uur 31 COVID-19 patiënten op de corona verpleegafdelingen (cohort verpleging) in Apeldoorn en Zutphen. Daarnaast liggen op de Intensive Care (IC) 7 COVID-19 patiënten. In Gelre ziekenhuizen zijn tevens 18 patiënten opgenomen met verdenking COVID-19. Vorige week waren de cijfers respectievelijk 22 en 5 patiënten.

– In het Deventer Ziekenhuis liggen vrijdag 19 patiënten op de Corona-unit in de kliniek. En 6 COVID-patiënten op de Intensive Care. Vorige week geleden bedroeg het aantal respectievelijk 15 en 6.

– In St Jansdal lagen donderdag 28 patiënten op de verpleegafdeling en twee op de IC. Vorige week bedroeg het aantal respectievelijk 15 en 0.

– In Isala in Zwolle lagen donderdag 39 mensen met covid-19, daarvan zijn er 12 opgenomen op de intensive care. Exact een week ervoor ging het om in totaal 38 COVID-patiënten, waarvan 7 op de IC. Het ziekenhuis neemt sinds het begin van de golf patiënten van buiten de regio op, eerst veel uit het westen, daarna uit Twente, maar nu ook uit andere regio’s.

Saxenburgh Medisch Centrum in Hardenberg verwijst voor actuele cijfers naar het regionale beeld dat het Netwerk Acute Zorg/ROAZ regio Zwolle biedt, naar eigen zeggen om ,,misverstanden over cijfers te voorkomen’’. De meest recente cijfers van de samenwerkende ziekenhuizen zijn afkomstig van dinsdag. Die laten regionaal een stijging van 1969 nieuwe besmettingen zien. Er lagen toen in totaal 26 corona-patiënten op de IC van de aangesloten ziekenhuizen in de regio.

Deze cijfers zijn een momentopname en kunnen snel veranderen.