Mes vaker in obesitas

ROTTERDAM – Morbide obesitas leidt in toenemende mate tot een operatieve ingreep. De keuze voor bijvoorbeeld een maagband of een gastric bypass om af te komen van het overgewicht is sinds 2013 toegenomen van 17 op de 10.000 Nederlanders naar 22 op de 10.000 in 2017.
Obesitas-deskundige professor Liesbeth van Rossum, verbonden aan het Erasmus Medisch Centrum over de cijfers die het CBS donderdag bekendmaakt: „De cijfers zijn het gevolg van het feit dat we maatschappelijk gezien onvoldoende aan preventie doen om overgewicht te voorkomen. En vervolgens worden de mensen die uiteindelijk ernstig overgewicht – obesitas – ontwikkelen niet of niet goed behandeld. Tot januari 2019 hadden we ook geen effectieve therapie voor mensen met obesitas, tenzij men een BMI van 40 of 35 met bijkomende ziekte zoals diabetes had. Dan werd een maagoperatie vergoed. Ik ken voorbeelden van patiënten die werden aangemoedigd er een paar kilo extra aan te eten zodat ze in aanmerking kwamen voor een operatie.”

Obesitas-deskundige professor Liesbeth van Rossum, verbonden aan het Erasmus Medisch Centrum over de cijfers die het CBS donderdag bekendmaakt: „De cijfers zijn het gevolg van het feit dat we maatschappelijk gezien onvoldoende aan preventie doen om overgewicht te voorkomen. En vervolgens worden de mensen die uiteindelijk ernstig overgewicht – obesitas – ontwikkelen niet of niet goed behandeld. Tot januari 2019 hadden we ook geen effectieve therapie voor mensen met obesitas, tenzij men een BMI van 40 of 35 met bijkomende ziekte zoals diabetes had. Dan werd een maagoperatie vergoed. Ik ken voorbeelden van patiënten die werden aangemoedigd er een paar kilo extra aan te eten zodat ze in aanmerking kwamen voor een operatie.”

Maar er gloort hoop, zegt Van Rossum. „Het is best mogelijk dat de cijfers over vijf of tien jaar naar beneden zijn gebracht. Want de overheid heeft een goede stap gezet door per januari 2019 de gecombineerde leefstijlinterventie – GLI – te vergoeden vanuit het basispakket. Dat is een twee jaar durende behandeling waarbij gezonde voeding en bewegen centraal staat. De leefstijlcoach leert de patiënt gezonde eetgewoontes aan. Een essentieel onderdeel hierbij is gedragstherapie waardoor een gezonde leefstijl verworven en behouden wordt.”

Volgens Van Rossum wordt in toenemende mate de GLI voorgeschreven door huisartsen. „We zijn in de opstartfase. Als mensen met obesitas onvoldoende baat hebben bij de gecombineerde leefstijlinterventie, geeft de richtlijn een maagoperatie of anti-obesitasmedicatie als volgende stap aan. Er is sinds kort ook een nieuw, goed werkend gewichtsverlagend medicijn op de Nederlandse markt dat helaas niet wordt vergoed.”

Uit de CBS-cijfers komt naar voren dat in ons land in totaal 14 procent van de Nederlanders in 2017 enige vorm van obesitas had. Dat was ruim 2,5 keer meer dan begin jaren tachtig. Van Rossum: „Dat is vorig jaar – 2018 – gestegen naar 15%. We moeten meer doen aan preventie, want gekoppeld aan die obesitas ontstaan ook vaak andere ziektes. Zoals kanker, depressie, hart- en vaatziekten of diabetes. Pas dan zetten we dure behandelingen in. We moeten juist voorkomen dat mensen obees worden. Ik ben dan ook voorstander van een suikertaks en het goedkoper maken van gezonde voeding.”

Flinke ingreep

Obesitas is een ernstige ziekte, vertelt Van Rossum: „Bij obesitas is het lichaam in een zieke toestand. Hard afvallen door laagcalorische diëten helpt niet; dan gaat de verbranding namelijk omlaag en raken onze verzadigingshormonen verstoord waardoor je meer honger krijgt. Door deze permanente hormonale verstoringen, die zorgen dat we ons vet vasthouden, is medicatie of chirurgie soms echt wel nodig. Deze gaan namelijk die hormonale reset verstoringen tegen, waardoor we wél kunnen afvallen. Maar een operatie is geen quick fix, het is een behoorlijke ingreep, waarvoor mensen levenslang onder controle van een arts moeten blijven.”

60 kilo lichter

De 29-jarige Simone Hage kan meepraten over de fikse ingreep die een maagverkleining inhoudt. In 2016 werd haar maag verkleind met een gastric sleeve in de Nederlandse Obesitas Kliniek. ,,Het beeld is vaak dat een maagverkleining een makkelijke uitweg is voor dikke mensen. Maar ik was levensbedreigend te zwaar met mijn 124 kilo en alle diëten hadden mijn stofwisseling zodanig in de war geschopt dat er geen weg terug meer was.”

De eerste periode na de operatie was zwaar, vertelt Simone: ,,Ik moest vaak overgeven; kende mijn grenzen nog niet en was heel moe. Maar gaandeweg kwam er nieuwe energie en inmiddels weeg ik 65 kilo. Ik heb weer zin in het leven. Ik ben heel goed begeleid in de kliniek om blijvend gezond te leven en te eten; gedragsverandering is een groot deel van de genezing van obesitas.”


Dit bericht verscheen ook op telegraaf.nl