Corona: wanneer val je in een risicogroep?

De overheid, het RIVM en GGD’en spreken vaak over risicogroepen bij corona: mensen die een verhoogd risico hebben op een ernstig verloop van de ziekte of op overlijden. Maar wanneer behoor je tot een risicogroep?

Dat 70-plussers een grotere kans hebben om ernstig ziek te worden of te overlijden door corona, is breed bekend. Maar er zijn ook volwassenen met onderliggende aandoeningen die ernstig ziek kunnen worden door corona. Niet iedere hartpatiënt valt echter onder een risicogroep en ook niet iedere diabetespatiënt of patiënt met COPD wordt gezien als kwetsbaar. Hoe zit dat?

Dit zijn de risicogroepen

Mensen met chronische luchtweg- of longproblemen, zoals COPD, vallen alleen onder een risicogroep als ze onder behandeling van een longarts zijn. Heb je COPD en ben je alleen onder behandeling van je eigen huisarts, dan word je niet gezien als kwetsbaar voor corona. Alleen chronische hartpatiënten die daardoor in aanmerking komen voor een griepprik, zijn een risicogroep. En dan zijn er nog deze groepen gedefinieerd:

  • Mensen met diabetes die er slecht aan toe zijn en/of met complicaties;
  • Mensen met een nierziekte die moeten dialyseren of wachten op een niertransplantatie;
  • Mensen met een verminderde weerstand tegen infecties doordat zij medicijnen gebruiken voor een auto-immuunziekte;
  • Mensen die een orgaan- of stamceltransplantatie hebben ondergaan;
  • Mensen met een verminderde weerstand doordat ze weerstand verlagende medicijnen nemen;
  • Kankerpatiënten tijdens of binnen drie maanden na chemotherapie en/of bestraling;
  • Mensen met ernstige afweerstoornissen waarvoor zij behandeling nodig hebben van een arts;
  • Mensen die geen milt hebben, of een milt die niet functioneert, lopen geen extra risico op ernstige Covid-19, maar wel op een mogelijke (secundaire) infectie met pneumokokken;
  • Mensen met een hiv-infectie die (nog) niet onder behandeling zijn van een arts of met een hiv-infectie met met een CD4 getal onder <200/mm2;
  • Mensen met een ernstige leverziekte;
  • Mensen met zeer ernstig overgewicht.

Het RIVM maakt onderscheid tussen medische risicogroepen die jaarlijks in aanmerking komen voor griepvaccinatie en medische hoog-risicogroepen zoals vastgesteld door de Gezondheidsraad. De medische hoog-risicogroepen komen eerst aan de beurt en pas later komen de overige medische risicogroepen in aanmerking voor een prik tegen corona.

Uitnodigingen voor mensen met slecht afweersysteem

In de week van 15 maart 2021 zijn de eerste uitnodigingen verstuurd naar mensen van wie het immuunsysteem niet goed werkt. Dit zijn patiënten met een hematologische maligniteit (bepaalde bloedkankers), patiënten met ernstig nierfalen, patiënten na orgaan-, stamcel-, of beenmergtransplantatie, patiënten met een ernstige aangeboren afweerstoornis.

Alle patiënten die vallen onder deze categorieën en die de afgelopen 18 maanden een poliklinisch consult bij hun medisch specialist hebben gehad, zijn door hun ziekenhuis uitgenodigd voor een coronavaccinatie. De medisch specialist maakt de selectie op basis van de opgestelde criteria. Mensen die in meerdere ziekenhuizen onder behandeling zijn, kunnen een dubbele uitnodiging hebben gekregen. Zij mogen kiezen waar ze gevaccineerd willen worden.

Aangetaste ademhaling

Patiënten met neurologische aandoeningen bij wie de ademhaling is aangetast, hebben een ook uitnodigingen ontvangen. Zij kunnen een afspraak maken met het ziekenhuis. Een deel van de mensen met een neurologische aandoening is niet mobiel genoeg om naar het ziekenhuis te komen voor een vaccinatie. Hen wordt in de uitnodiging gevraagd zich te melden bij een centraal meldpunt. Zij worden dan meegenomen in de vaccinatie van de groep niet-mobiele thuiswonende ouderen, die vanaf eind maart aan huis gevaccineerd worden.

Overige kwetsbare patiënten

Op dit moment ontbreekt wetenschappelijk bewijs van een sterk verhoogd risico op ernstige corona voor andere groepen patiënten dan hierboven genoemd. Het doel is om zo veel mogelijk mensen te vaccineren en om ernstige ziekte en sterfte verminderen, aldus het RIVM. Het is, ook vanwege de schaarste van vaccins, niet mogelijk om individuele uitzonderingen te maken op de vaccinatiestrategie.