Consumenten kunnen alleen maar toekijken bij stabiel hoge energieprijzen

Het is voor huishoudens sinds het begin van de oorlog in Oekraïne onmogelijk om nieuwe vaste energiecontracten af te sluiten. De prijzen blijven naar verwachting stabiel op het huidige hoge niveau.

De invoerprijzen van gas schommelen zo rond de 110 euro per megawattuur. Normaal gesproken gaat het om zo’n 20 euro, dus de prijs is nu ruim vijf keer zo hoog. De consumentenprijzen zijn inmiddels twee tot drie keer zo hoog.

“Er zijn al een tijdje geen ontwikkelingen die daar verandering in brengen”, stelt hoogleraar energie-economie Machiel Mulder van de Rijksuniversiteit Groningen. “De contracten voor de zomer liggen op hetzelfde niveau. Landen willen hun gasvoorraden vullen, omdat nog altijd boven de markt hangt dat er strengere sancties komen en de gaskraan vanuit Rusland dichtgaat.”

Bij vergelijkingssites kun je al sinds het begin van de oorlog geen nieuwe contracten meer afsluiten, omdat energieleveranciers het niet aandurven om de tarieven voor hun klanten voor een langere periode vast te zetten. Deze week zijn er voor het eerst weer twee aanbiedingen op Independer.nl, zegt Joris Kerkhof van de site. “Mega heeft variabele contracten met een tariefprijs van 1,77 euro per kubieke meter gas. Je kunt ook bij Vattenfall direct een variabel contract afsluiten, maar dan betaal je 2,25 euro per kubieke meter en bij Essent 3,08 euro voor nieuwe klanten.”

Tarieven bij verschillende aanbieders worden maandelijks aangepast

Budget past het tarief elke maand aan en Mega alleen in januari en juli, behalve als een ingreep nodig is bij uitzonderlijke marktontwikkelingen. Ook de grote leveranciers hebben hun variabele tarieven tussentijds aangepast. Bij Vattenfall betalen klanten met een variabel contract sinds deze maand meer voor hun stroom en gas. Bij Eneco geldt voor 90.000 klanten bij wie een vast contract afloopt een nieuw tarief dat standaard maandelijks wordt aangepast.

 

“Voor de meeste mensen geldt dat ze nu beter niks kunnen doen.”
Joris Kerkhof, energiedeskundige Independer

 

Kortom, er gebeurt momenteel veel op de energiemarkt en het is moeilijk voor consumenten om er nog chocola van te maken. “Voor de meeste mensen geldt dat ze nu beter niks kunnen doen”, zegt Joris Kerkhof. “Je betaalt een vast maandbedrag op basis van een oud tarief en als je veilig wil zitten, laat je dat verhogen. Maar sinds het begin van het jaar heeft het kabinet de belastingen verlaagd en dat bedrag krijg je pas bij de afrekening terug. Dat verzacht de pijn.”

Geluk bij een ongeluk is dat we een zachte winter hebben gehad, stelt Kerkhof. “Voor mijn huis scheelde het wel 165 euro per maand in vergelijking met vorig jaar en ik heb mijn maandbedrag daarom juist verlaagd.”

Vaste tarieven met welkomstbonussen worden nergens meer aangeboden

Het is even schakelen voor de vergelijkingssites, waar normaal gesproken volop wordt gehandeld met welkomstbonussen en cadeaus. “Die bestaan nu überhaupt niet meer”, aldus Kerkhof. “Er worden nergens contracten aangeboden met een vast tarief voor bijvoorbeeld één, twee of drie jaar. Energieleveranciers kunnen het risico niet nemen dat ze klanten met verlies gas en stroom moeten leveren. Ik moet misschien afkloppen, maar het is gelukkig al een tijd geleden dat de laatste energieleverancier failliet ging.”

De energiedeskundige adviseert consumenten te wachten wat betreft hun contracten. “Mijn inschatting is dat de meeste consumenten goedkoper uit zijn als ze blijven zitten waar ze zitten. Alleen mensen die naar hun eerste eigen huis verhuizen hebben pech, want die betalen de hoge variabele tarieven. Zij zouden voor de laagste prijs kunnen kiezen. Omdat het een variabel contract is, kunnen ze bijvoorbeeld in het najaar opnieuw overstappen als dan het aanbod ruimer is. Verder blijft het advies van kracht om te proberen te verduurzamen en besparen op verbruik.”

Overigens gaat het vaak over gas, maar ook de stroomprijs is voor consumenten ruim twee keer zo hoog als gebruikelijk. “De prijs van stroom is gekoppeld aan de prijs van gas”, zegt hoogleraar Mulder. “Wil je daar minder afhankelijk van zijn, dan is het verstandig om zonnepanelen te nemen, zodat je zelf stroom opwekt.”